Alle artikelen

Greenport Venlo start onderzoek Personalised Nutrition

Van genezing naar preventie:

Over een paar jaar laden consumenten geen winkelwagentjes meer vol met massaal geproduceerde levensmiddelen. Ze scannen in de supermarkt hun profiel en laten hun individueel op maat gemaakt voedsel uit de 3D foodprinter rollen.

Als het aan ondernemer Peter van Tilburg van de Venlose start-up MiFood ligt, wordt dat straks heel gewoon. MiFood is één van de bedrijven die gaan meewerken aan een ambitieus onderzoeksprogramma naar Personalised Nutrition op de Brightlands Campus Greenport Venlo.

Als hulpmiddel voor de productie van specifieke voeding op maat, wordt dit jaar in Villa Flora een nieuwe onderzoeksfaciliteit gebouwd: de Cooker. Deze machine is enkele jaren geleden ontwikkeld door ondernemer Henri Michielse, die er de gezonde ‘Smood’ korrels mee maakt op basis van verse ingrediënten. De bewerkingsmethode (mengen, koken en expanderen) leidt tot een houdbaar, luchtig en knapperig eindproduct waarin de inhoudsstoffen goed bewaard blijven.

Genetische variaties

Dat broccoli, paprika of de blauwe bes gezond zijn, is algemeen bekend. Blijft de vraag hoe de exacte gezondheidseffecten van groenten en fruit samenhangen met het genetisch profiel van een individuele consument. Toxicoloog professor Theo de Kok van de Universiteit van Maastricht onderzoekt dat al langer: ‘Mensen hebben nu eenmaal kleine verschillen in het DNA die zorgen voor verschillen in hoe het lichaam omgaat met schadelijke stoffen. Zo hebben sommige mensen zogenaamde Churchill-genen; Churchill rookte zijn hele leven dikke sigaren, maar had daar geen last van. Bij andere mensen zorgen genetische variaties er juist voor dat ze kankerverwekkende stoffen sneller omzetten naar gif. Bepaalde stoffen in de voeding kunnen het herstelmechanisme van het lichaam activeren of inactiveren, afhankelijk van verschillen in het DNA.’

Bloedtest

Peter van Tilburg wil dergelijke kennis gebruiken voor het ontwikkelen van een nieuw gezondheidsplatform dat is gebaseerd op DNA-profielen van de consument en kennis over de inhoudsstoffen in groenten en fruit: ‘We gaan wetenschappelijk bewijs verzamelen voor de werking van deze stoffen, gekoppeld aan gezondheidsdata die we meten met een bloedtest. Met harde data willen we aantonen dat je bepaalde ziektes kunt voorkomen of de kans daarop kunt reduceren, puur en alleen doordat je bepaalde voedingsstoffen binnenkrijgt. Die informatie kunnen we op persoonlijk niveau terugkoppelen aan de consument, bijvoorbeeld via een app met diens DNA-profiel en gezondheidsdata.’

Uiteindelijk doel hiervan is ziekten te voorkomen en ‘healthy aging’ mogelijk te maken. Toenemende vergrijzing en het steeds verder oprekken van de maximumleeftijd maken dit noodzakelijk. Van Tilburg: ‘Als mensen ouder worden, nemen de kosten van gezondheidszorg enorm toe. Een behandeling die een half miljoen euro per persoon kost, is geen uitzondering. Dat heeft vooral te maken met de ontwikkeling van dure, nieuwe medicijnen. Willen we de gezondheidszorg betaalbaar houden, dan moeten we toe naar een fundamentele systeemverandering en inzetten op preventie, in plaats van genezing.’

Daarbij is van belang dat veel ziektes worden bepaald door externe factoren, zoals de blootstelling aan schadelijke stoffen of ongezonde voeding. Ze zijn dus te voorkomen. Bovendien speelt voeding een grote rol bij de vorming van weerstand tegen ziekten; zo’n 75% van die weerstand wordt in de darmen bepaald en is dus te herleiden naar voeding.

Samenwerking

Gezondheidsclaims op voeding onderbouwen, vergt echter jarenlang duur onderzoek, zonder garantie dat dit kan worden terugverdiend. Zeker voor leveranciers van verse producten ligt dit buiten bereik.

Samenwerking door de het combineren van expertises in de Brightlands Campus Greenport Venlo, biedt echter wel kansen, denkt Van Tilburg, omdat het in Venlo barst van de innovatieve ondernemingen en onderzoeksfaciliteiten. Zo analyseert het Brightlabs grondstoffen, simuleert het lab van professor Venema de werking van het maag- en darmkanaal en beschikt de Universiteit Maastricht over data en kennis op het gebied van DNA. Met de Cooker is personalised food binnenkort ook daadwerkelijk (kleinschalig) te produceren.

De Provincie Limburg investeert fors in het project, zegt programmamanager Paul Vossen. ‘Maar je krijgt de kenniseconomie als overheid niet van de grond zonder kennisinstellingen en ondernemers. Dat onderstreept het belang van verdere ontwikkeling van de Brightlands Campus Greenport Venlo, waar deze verbindingen worden gelegd.’

Gezonde chips

Van Tilburg wil met de Cooker uiteindelijk voeding gaan produceren die past in het bestaande voedingspatroon van de consument. Als ze ‘s avonds chips eten, kunnen dat in ieder geval gezonde chips zijn met de voedingsstoffen die ze nodig hebben. Niks is namelijk moeilijker dan het voedingspatroon van consumenten veranderen. Die ervaring heeft ook Dewi Hartkamp van de Stichting Innovatie Glastuinbouw (SIGN). Zij is betrokken bij het project ‘Gezond Eten voor Twee’. Dat is erop gericht om zwangere vrouwen gezonder te laten eten tijdens de zwangerschap.

Van de verloskundige krijgen ze vaak te horen welk voedsel ze moeten vermijden en welke vitaminepillen ze moeten slikken. ‘Doodzonde’, zegt Hartkamp. ‘Zorgprofessionals zouden de vrouwen juist kunnen voorlichten over wat ze wél moeten eten. We deden onderzoek op de Negen Maanden Beurs. Daar bleek dat slechts één op de vijf vrouwen werkelijk genoeg groenten en fruit binnenkrijgt.’ Met recepten en voorlichting in tijdschriften, op internet en via de zorgintermediairs probeert SIGN het tij te keren. Maar gemakkelijk is dat niet. Zo vonden zwangere vrouwen een aanbod van maaltijdboxen van 39 euro te duur, terwijl drie personen daar een maand lang gezond van kunnen eten. Tegelijkertijd tellen ze zonder aarzeling 80 euro neer voor een hip rompertje. ‘Blijkbaar spreken we niet de juiste taal. Er moet nog veel aan communicatie gebeuren.’


Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Brightlands Campus Greenport Venlo.